พิธีนำเจ้าสาวไปบ้านเจ้าบ่าว “หมีสึเฉ่อหล่ายี้-เออ”

by thamma  Posted on January 28th, 2012 in Uncategorized

อาหาร
หยวกกล้วยเผา
ผู้ร่วมทำพิธีกรรม (ไม่ใช่ผู้ประกอบพิธีกรรม)
เนื่องจากการประกอบพิธีกรรมการแต่งงาน ของกลุ่มชาติพันธุ์อาข่า จะมีผู้เกี่ยวข้องในการร่วมทำพิธีกรรมในขั้นตอนต่างๆ อยู่หลายขั้นตอน ดังนั้น ผู้วิจัยจะได้อธิบายตำแหน่งที่สำคัญๆและคุณสมบัติที่ถูกกำหนดไว้ ดังนี้
หมี่เฉาะ หมายถึง บุคคลที่ได้รับแต่งตั้งเป็นทั้งเพื่อนเจ้าบ่าวกับเพื่อนเจ้าสาว จะกำหนดให้มี ๑ คน โดยมีคุณสมบัติ ดังนี้
๑. เป็นหญิงหรือชายก็ได้ (ส่วนใหญ่นิยมหญิง)
๒. เป็นโสด
ข่าเบอะ หมายถึง ผู้เปิดตะกร้าเก็บหมู จะกำหนดให้มี ๑ คน โดยมีคุณสมบัติ ดังนี้ Read more »

ลักษณะการอบรมสั่งสอนบุตรสาว

by thamma  Posted on January 28th, 2012 in Uncategorized

เลย ผมคิดว่าจะไม่มีเสียอีก เพิ่งจะมารู้ก็ตอนที่พระอาจารยม์ าสัมภาษณ์ชาวบา้ นนี่แหละ”๔๙ ดงั นั้น
ผวูิ้จยั จะไดอ้ ธิบายรายละเอียดและข้นั ตอนของพิธีกรรม “ข่าแบะเดาะ-เออ” ในหวั ขอ้ พิธีกรรมหลงั
การแต่งงาน
การประกอบพิธีแต่งงานของกลุ่มชาติพนั ธุ์อาข่าบา้ นแม่จนั ใต้ จะจดั ที่บา้ นของฝ่ายชาย
และห้ามญาติของเจา้ สาวเขา้ ร่วมพิธีแต่งงานตลอดท้งั ๓ วนั ดงั น้นั เมื่อถึงวนั แต่งงาน จะมีการพา
เจ้าสาวไปบ้านเจ้าบ่าว “หมีสึเฉ่อหล่าย้-ี เออ” พิธีนี้จะเริ่มเวลาประมาณ ๑๔ นาฬิกา โดยที่ฝ่ายเจา้ บ่าวจะส่งตวั แทนที่เป็นญาติเป็นผมู้ ารับตวั เจา้ สาว เมื่อคณะตวั แทนของเจา้ บ่าวมาถึงบา้ นของเจา้ สาว ก็จะถูกเชิญขึ้นไปบนบา้ น มีการเลี้ยงตอ้ นรับดว้ ยน้าํ ชาโดยทาํ แบบเรียบง่าย ในเวลาเดียวกนั น้นั ฝ่ายผู้เป็นแม่ก็จะอบรมสั่งสอนบุตรสาว มีลกั ษณะอาการร้องไห้อาลยั อาวรณ์ เรียกว่า“ชส้อเงว้ เงว้ ” ดัง Read more »

พิธีต้อนรับเจ้าสาวเข้าประตูหมู่บ้าน

by thamma  Posted on January 28th, 2012 in Uncategorized

การแต่งกายของเจ้าสาว จะแต่งกายด้วยชุดอาข่าเต็มรูปแบบคือ ใส่หมวกกับใส่กระโปรงสีดำ และก่อนที่เจ้าสาวจะออกจากบ้าน ฝ่ายที่เป็นญาติของเจ้าสาวก็จะนำถุงย่ามอาข่า มาคาดไว้บนหมวกของเจ้าสาว จากนั้นก็จะพากันเดินไปบ้านเจ้าบ่าว โดยเจ้าสาวเดินนำหน้า ตามด้วย “หมี่เฉาะ” และตัวแทนที่มารับเดินตามหลัง ในขณะที่กำลังเดินไปไม่มีการร้องรำทำเพลง เป็นการเดินพูดคุยกันธรรมดา จากการสังเกตของผู้วิจัยพบว่า ในขณะที่เจ้าสาวเดินไปบ้านเจ้าบ่าวไม่น่าเรียกว่า “ขบวน” เนื่องจากผู้เข้าร่วมพิธีมีน้อยมากประมาณ ๔ ถึง ๕ คน ดังนั้นจึงขอใช้บรรยายคำว่า “เดิน” จะเหมาะสมกว่า เมื่อเจ้าสาวเดินมาถึงหน้าประตูหมู่บ้าน เรียกว่า “ล้อข่อง” จะต้องทำพิธีต้อนรับเจ้าสาวเข้าสู่ประตูหมู่บ้านเรียกว่า “หมี่หย่าเฉ่อ-เออ” สำหรับการทำพิธีในขั้นตอนนี้มีอยู่ ๒ กรณี คือ
กรณีที่ ๑ เจ้าบ่าวกับเจ้าสาวเป็นคนหมู่บ้านเดียวกัน
กรณีที่ ๒ เจ้าบ่าวกับเจ้าสาวเป็นคนต่างหมู่บ้าน Read more »

พิธีรับประทานอาหารร่วมชีวิต “ย๊ะต่ะจ่า-เออ”

by thamma  Posted on January 28th, 2012 in Uncategorized

ตน ซึ่งตรงกับคำที่คนไทยเรียกว่า “ลูกสะใภ้” อย่างที่ ๒ “อ่าชู” หมายถึง ผู้หญิงที่ถูกเชิดชู เพราะต้องมาทำหน้าที่งานบ้านงานเรือนแทนแม่ของผู้เป็นสามี
จากนั้นพี่สาวของจ้าวบ่าว จะนำนํ้าไปล้างที่เท้าทั้ง ๒ ข้าง มือทั้ง ๒ ข้าง และใบหน้า ของเจ้าสาวอย่างละ ๑ ครั้ง เสร็จแล้วก็จะจูงมือเจ้าสาวขึ้นบันใดบ้านพาไปนั่งบนเก้าอี้คู่กับเจ้าบ่าวตรงบริเวณห้องนอนของพ่อเจ้าบ่าว เรียกว่า “ฮอแมะยอเยอะ” โดยที่เจ้าบ่าวนั่งทางฝั่งขวาเจ้าสาวนั่งทางฝั่งซ้าย เมื่อนั่งเสร็จญาติของเจ้าบ่าวที่เป็นหญิงหรือเป็นชายคนใดคนหนึ่ง จะนำผ้าห่ม ๑ ผืนมาคลุมหัวของทั้งสองไว้ด้วยกัน จากนั้นก็จะเข้าสู่พิธีรับประทานอาหารร่วมชีวิต “ย๊ะต่ะจ่า-เออ”เป็นลำดับต่อไป
พิธีรับประทานอาหารร่วมชีวิต “ย๊ะต่ะจ่า-เออ”
เมื่อเจ้าบ่าวกับเจ้าสาวนั่งเป็นที่เรียบร้อย “แย้หม่อ” ก็จะเปิดผ้าคลุมหัวของทั้งสองให้เห็นแต่ใบหน้า แล้วนำไข่ไก่ต้มสุกแล้ว ๑ ฟอง เพื่อที่จะให้ทั้งคู่รับประทานร่วมกัน เรียกว่า “ก่าหลู่อึม-เหมอะ” โดยทั้ง Read more »

เครื่องประกอบพิธีกรรม ที่จะ

by thamma  Posted on January 28th, 2012 in Uncategorized

ก่อนที่จะมีการรับประทานอาหาร เจ้าภาพจะเชิญแขกผู้มาร่วมงานที่เป็นชาย ผู้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนของพิธีกรรมมาทำพิธีฆ่าไก่ โดยจะนำกระบอกหมักเหล้า เรียกว่า “จิบ่าจิสี่” หลอดดูดไม้ไผ่ เรียกว่า “จี้บ่าจี้เตอะ” และ “จี้ชอ” มาวางข้างเตาไฟ ทำการเปิดฝากระบอกหมักเหล้า ใส่หลอดดูดไม้ไผ่และ “จี้ชอ” ลงไปในกระบอกหมักเหล้า นำช้อนทำจากลูกนํ้าเต้าเรียกว่า “อิจ้องนือเจอะ” ตักนํ้าในถ้วยใส่ลงไปในกระบอกหมักเหล้า ๓ ครั้ง เสร็จแล้วจะเทนํ้าที่อยู่ในกระบอกหมักเหล้า ลงไปในช้อนที่ทำจากลูกนํ้าเต้านำไปราดที่ ขา ปีก และ หัว ของไก่ จุดละ ๓ ครั้ง เมื่อรดนํ้าเสร็จจะใช้ไม้ตีไปที่หัวไก่ ๓ ที โดยที่ต้องระวังไม่ให้เลือดไก่ไหลไปถูกตา และเมื่อไก่ตายลงจะนำไปเผาไฟก่อนแล้วจึงทำความสะอาดขน เมื่อเห็นว่าสะอาดดีแล้ว จึงนำไก่มาทำการชำแหละโดยงัดซี่โครงออกจากหน้าอก และต้องให้เครื่องในติดกับซี่โครงด้วย หากเครื่องในติดกับหน้าอกจะต้องฆ่าไก่ตัวใหม่ เพราะถือว่าเป็นสิ่งผิดธรรมชาติ จากนั้นจะนำชิ้นส่วนไก่ทั้งหมดไปต้มรวมกับ ข้าวสาร ขิง และ เกลือ เมื่อเห็นว่าสุกแล้ว Read more »